Het Provinciedomein Huizingen wil zijn bos beter wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering en tegelijk de natuur en de recreatiemogelijkheden voor bezoekers versterken. Daarvoor hebben de provincie Vlaams-Brabant en Bosgroep Vlaams-Brabant een nieuw bosbeheerplan opgesteld. Het plan moet ervoor zorgen dat de ruim 55 hectare bos in het domein ook voor toekomstige generaties een gezonde en waardevolle groene omgeving blijft.
“ Natuur en recreatie hoeven geen tegengestelden te zijn”, zegt Ann Schevenels, gedeputeerde voor de provinciedomeinen. “Door gericht en toekomstgericht te beheren, kunnen we de ecologische kwaliteit verhogen én bezoekers een waardevolle natuurervaring blijven bieden.” De bedoeling is dat ook bezoekers over vijftig jaar nog kunnen genieten van een gezond, veerkrachtig en verrassend bos.
Het bos vormt een belangrijk onderdeel van het bijna 100 hectare grote provinciedomein, dat naast natuur ook heel wat mogelijkheden biedt voor ontspanning en recreatie. Wandelaars kunnen er genieten van de groene omgeving, terwijl gezinnen terechtkunnen in onder meer de speeltuin en het dierenpark. Ook het historische kasteelpark, de vijvers en de bijzondere rotstuin Bloemendal maken deel uit van het domein.
Biodiversiteit versterken
Met het nieuwe beheerplan wil de provincie de biodiversiteit versterken en het bos beter bestand maken tegen drogere periodes, hitte en andere gevolgen van de klimaatverandering. Een doordacht bosbeheer moet ervoor zorgen dat het bos zich kan blijven ontwikkelen en dat planten en dieren voldoende leefruimte behouden.
Dat is geen overbodige luxe. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) bracht eerder advies uit over het beheer van de zone waar een zware valwind in juni 2024 heel wat bomen en takken had neergehaald. Daarbij ging onder meer aandacht naar de ecologische waarde van dood hout, de natuurlijke verjonging van het bos en de mogelijkheden om het leefgebied van het zeldzame vliegend hert te versterken. Ook de aanwezigheid van rododendrons en hun invloed op de ontwikkeling van een waardevol bos kwamen aan bod.
Dood hout hoeft daarbij niet altijd te worden opgeruimd. Omgevallen stammen en takken kunnen een belangrijke rol spelen in het bosecosysteem. Ze bieden voedsel en schuilplaatsen aan insecten, schimmels en andere organismen. De uitdaging bestaat erin om natuurwaarden te behouden en tegelijk de veiligheid van bezoekers op wandelpaden te garanderen.
Groene long voor de streek
Voor Bart Nevens, gedeputeerde en voorzitter van Bosgroep Vlaams-Brabant, is het bos veel meer dan een verzameling bomen. “Het is een karaktervolle groene long en een plek voor ontspanning, natuurbeleving en biodiversiteit. Met dit beheerplan kiezen we bewust voor een toekomst waarin natuur, recreatie en klimaatbestendigheid elkaar versterken.”
Het bosbeheerplan staat bovendien niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere toekomstvisie voor het provinciedomein. De provincie werkt aan een masterplan dat de verschillende functies van het domein beter op elkaar moet afstemmen. Daarbij gaat aandacht naar het landschap, het historische erfgoed, de natuur en het recreatieve aanbod.
Ook de heraanleg van de Molenbeek past in die bredere visie. In juni 2026 startte de provincie met werken om een deel van de waterloop over een lengte van ongeveer 300 meter opnieuw open te leggen. De beek krijgt een open, meanderende bedding die het water meer ruimte moet geven, de waterafvoer vertraagt en nieuwe kansen creëert voor planten en dieren.
Met het nieuwe bosbeheerplan wil de provincie nu ook de bosrijke delen van het domein een duidelijke toekomst geven. De ambitie is om natuur en recreatie niet tegenover elkaar te plaatsen, maar ze zo goed mogelijk te combineren. Zo moet Provinciedomein Huizingen een aantrekkelijke plek blijven voor bezoekers én een waardevol leefgebied voor de natuur.
Marc Sluys
